Alanya'nın saatli bombası: 6.5'lik deprem riski ve ykılmaya yüz tutmuş binalar
Antalya'nın Kaş ilçesi açıklarında bu sabah meydana gelen 3.5 büyüklüğündeki sarsıntı, gözleri yeniden bölgenin deprem gerçeğine çevirdi. Uzmanlar uyarıyor: Asıl büyük tehlike deniz açıklarındaki fay hatlarından ziyade, Alanya'nın miadını doldurmuş, ayakta zor duran ve acil kentsel dönüşüm bekleyen çürük yapı stokunda gizli.
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) verilerine göre, bu sabah 07.58’de Kaş açıklarında, yerin 17,14 kilometre derinliğinde 3.5 büyüklüğünde bir deprem kaydedildi. Bu hafif sarsıntı bir can veya mal kaybına yol açmasa da, uzmanlara göre Akdeniz'in derinliklerinde biriken büyük enerjinin sadece küçük bir fısıltısı.
Asıl Gündem: Alanya'nın Yorulmuş ve Çürüyen Binaları
Bölgeye dair yapılan son uyarıların ardından, Alanya'nın yüzleşmekten kaçındığı acı bir gerçek, "eski ve dayanıksız binalar" sorununu bir kez daha gündeme geldi.
Jeofizik Mühendisi Erman Kaptanoğlu'nun işaret ettiği Gazipaşa ile Aksu arasındaki kıyı şeridinin 20 ila 60 kilometre açığında bulunan sismik boşluk, 6.5 ve üzeri büyüklükte bir deprem üretme potansiyeline sahip. Böyle bir senaryoda, Alanya genelinde topyekûn bir yıkım beklenmese de, ilçenin sahil kesimlerindeki alüvyon (gevşek) zemin üzerine yıllar önce inşa edilmiş, mühendislik hizmetinden yoksun, deniz kumuyla yapılmış ve adeta yıkılmak için bahane arayan eski binalar birinci dereceden risk altında.
Sismik Boşluk ve Gevşek Zemin: Ölümcül Kombinasyon
Alanya'yı etkileyen sarsıntıların büyük bir kısmı, Helen-Kıbrıs Yayı'nın körfeze yakın kesimlerindeki "Aksu Bindirme Sistemi" kaynaklı. Bu bölgedeki sismik hareketliliğin sürekli izlenmesi gerektiğini belirten Kaptanoğlu, tehlikenin boyutunu şu sözlerle özetliyor:
"Bu bölgede oluşabilecek 6.5 ve daha büyük depremler Alanya merkezde genel bir yıkıma yol açmasa bile, özellikle gevşek zeminlerde yer alan ve eski yapılarda ağır hasar verebilecek özelliktedir."
Kentsel Dönüşüm Artık Tercih Değil, Zorunluluk
Bugün Alanya'nın en işlek caddelerinde ve sahil bandında yer alan, dış cepheleri boyanarak makyajlanmış ancak kolonları korozyona uğramış, demirleri çürümüş onlarca bina bulunuyor. Uzmanların "6.5 büyüklüğünde bir sarsıntı" uyarısı, bu binalar için bir ihtimali değil, kesin bir yıkımı ifade ediyor.
Zamanında gerekli yapı denetimlerinden geçmemiş, ekonomik ömrünü çoktan tamamlamış bu yapıların kentsel dönüşüm kapsamında acilen yenilenmesi gerekiyor. Aksi takdirde, Gazipaşa-Aksu hattında kırılmayı bekleyen o sismik boşluk harekete geçtiğinde, faturayı Alanya'nın yorgun binaları ve o binaların içinde yaşayan vatandaşlar ödeyecek.
Yetkililerin ve vatandaşların, denizden gelecek tehlikeye odaklanmadan önce kendi sokaklarındaki, kendi mahallelerindeki bu "sessiz ve eski tehlikeye" müdahale etmesi hayati önem taşıyor.